Sáng 04/8/2026, tại Đại học Kinh tế Quốc dân, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo trong khối ngành Khoa học xã hội” nhằm triển khai các nhiệm vụ của ngành giáo dục theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng các kế hoạch của Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện Chương trình công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Quang cảnh Hội thảo

Tham dự Hội thảo, về phía Bộ Giáo dục và Đào tạo có: GS.TS Lê Quân – Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; TS. Đặng Văn Huấn – Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học; PGS.TS Nguyễn Anh Dũng – Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học; TS. Hoàng Hoa Cương – Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin.

Về phía Đại học Kinh tế Quốc dân – Đơn vị chủ trì tổ chức có: PGS.TS Bùi Đức Thọ – Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học; GS.TS Tô Trung Thành – Phó Giám đốc Đại học; GS.TS Nguyễn Hữu Ánh – Phó Giám đốc Đại học. Về phía các Cơ sở giáo dục Đại học đối tác có: GS.TS Trần Đăng Hòa – Phó Giám đốc Đại học Huế; PGS.TS Bùi Quang Hùng – Giám đốc Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh; GS.TS Nguyễn Hoàng – Hiệu trưởng Trường Đại học Thương mại; PGS.TS Nguyễn Đức Sơn – Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội; PGS.TS Đại tá Nguyễn Hồng Thái – Phó Giám đốc Học viện An ninh Nhân dân; PGS.TS Đặng Thị Thu Hương – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học KHXH&NV (ĐHQG Hà Nội).

Về phía Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn – Hà Nội (SHB) – Đơn vị đồng hành có: ông Đỗ Quang Vinh – Phó Chủ tịch HĐQT, kiêm Phó Tổng Giám đốc; bà Ngô Thu Hà – Tổng Giám đốc; cùng gần 400 đại biểu là các nhà khoa học, chuyên gia kinh tế, các tác giả có bài tham luận cùng đại diện lãnh đạo đến từ các cơ sở giáo dục đại học, các cơ quan Trung ương tham dự hội thảo trực tuyến và trực tiếp tại Hội trường Đại học Kinh tế Quốc dân.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân phát biểu tại Hội thảo

Phát biểu khai mạc và định hướng Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân cho biết, cùng với việc xây dựng các đại học tinh hoa, trường đại học xuất sắc, ngành Giáo dục đang đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhất là trong giáo dục đại học.

Theo Thứ trưởng Lê Quân, việc ứng dụng AI không chỉ nhằm hỗ trợ hoạt động giảng dạy mà cần tạo động lực đổi mới toàn diện chương trình đào tạo, phương pháp dạy học, nghiên cứu khoa học và quản trị đại học. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, các cơ sở giáo dục đại học cần tái cấu trúc chương trình theo hướng linh hoạt, liên ngành, tăng khả năng thích ứng của người học với thị trường lao động.

“Quan niệm người học lựa chọn một ngành, học trong một phạm vi chuyên môn hẹp rồi làm việc theo đúng ngành đó đang cần được thay đổi. Sinh viên có thể bắt đầu từ một lĩnh vực nhưng phải được trang bị năng lực để thích ứng và đảm nhiệm nhiều công việc khác nhau. Dù học ngành nào, người học cũng cần có năng lực công nghệ, đặc biệt là năng lực số và năng lực ứng dụng AI”, Thứ trưởng Lê Quân nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng, AI cần được tích hợp vào các ngành đào tạo thay vì chỉ được xem là một môn học riêng. Những lĩnh vực như kinh tế, quản lý, giáo dục, luật, y tế, báo chí, truyền thông hay các ngành khoa học xã hội truyền thống đều đang chịu tác động mạnh mẽ của công nghệ và cần đổi mới để đáp ứng yêu cầu phát triển mới.

Về phương pháp dạy học, Thứ trưởng Lê Quân cho rằng, AI có thể hỗ trợ xây dựng học liệu, thiết kế bài giảng và tổ chức các hoạt động học tập, song không thể thay thế vai trò của người dạy và tư duy của người học. Giáo dục đại học cần hướng tới phát triển năng lực giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo và khả năng làm chủ công nghệ.

“Không thể để xảy ra tình trạng thầy dùng AI ra đề, trò dùng AI làm bài rồi AI chấm bài. Điều quan trọng là phải thay đổi cách tổ chức dạy và học, sử dụng công nghệ để giúp người học phát triển tư duy, biết thiết kế hệ thống và giải quyết những vấn đề thực tiễn”, Thứ trưởng Lê Quân nêu rõ.

Thứ trưởng cũng đề nghị các trường, nhất là các cơ sở đào tạo đầu ngành, xây dựng các trung tâm nghiên cứu và ứng dụng AI gắn với thế mạnh của từng lĩnh vực. Hoạt động nghiên cứu cần phục vụ trực tiếp việc đổi mới đào tạo, nâng cao hiệu quả quản trị và tối ưu hóa nguồn lực.

Các cơ sở giáo dục đại học cần xây dựng kế hoạch ứng dụng AI trong 5 năm tới, xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ và các chỉ số đánh giá. Đồng thời, tiếp tục đổi mới chương trình đào tạo, tăng tính linh hoạt trong chuyển ngành, cụ thể hóa chuẩn năng lực số và nâng cao năng lực ngoại ngữ cho người học.

PGS.TS Bùi Đức Thọ – Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân phát biểu

Cũng tại Hội thảo, PGS.TS Bùi Đức Thọ – Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân nhấn mạnh, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là AI tạo sinh (GenAI), đang làm thay đổi sâu sắc phương thức học tập, làm việc và sáng tạo tri thức, giáo dục đại học cần chuyển từ tư duy “đào tạo về AI” sang “đào tạo trong thời đại AI”, chuẩn bị cho người học năng lực thích ứng với những biến đổi của thị trường lao động và xã hội số.

Theo PGS.TS Bùi Đức Thọ, AI không đơn thuần thay thế sức lao động mà đang trở thành “đồng nghiệp thông minh”, hỗ trợ con người trong phân tích, sáng tạo và ra quyết định. Vì vậy, vai trò cốt lõi của giáo dục đại học là phát triển những năng lực mà AI không thể thay thế, như tư duy phản biện, khả năng sáng tạo, sự thấu cảm và trách nhiệm đạo đức.

Chia sẻ về định hướng của Nhà trường, PGS.TS Bùi Đức Thọ cho biết Đại học Kinh tế Quốc dân đang chủ động tái thiết kế chương trình đào tạo theo hướng tích hợp AI ở nhiều cấp độ, với mục tiêu hình thành thế hệ người học vừa có nền tảng chuyên môn vững chắc, vừa có năng lực dữ liệu, tư duy phản biện và khả năng làm chủ AI để tạo ra giá trị mới cho xã hội.

Giám đốc Đại học khẳng định, Hội thảo là diễn đàn quan trọng để các nhà quản lý, chuyên gia và giảng viên cùng trao đổi về khung năng lực của người học trong thời đại AI, đổi mới phương pháp giảng dạy, bảo đảm liêm chính học thuật và xây dựng các mô hình đánh giá năng lực phù hợp với yêu cầu của giáo dục đại học trong kỷ nguyên số.

Tại Hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học tập trung phân tích cơ hội, thách thức và đề xuất giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong đào tạo, nghiên cứu khoa học thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn.

PGS.TS Nguyễn Thị Quế Anh – Nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội trình bày tham luận tại Hội thảo

PGS.TS Nguyễn Thị Quế Anh – Nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, cần chuyển đổi triết lý giáo dục trong kỷ nguyên AI, từ truyền thụ tri thức sang bồi dưỡng năng lực tư duy bậc cao; từ tìm kiếm câu trả lời sang phát hiện vấn đề, thẩm định thông tin và đánh giá giá trị. Giáo dục cần phát huy năng lực phản biện, sáng tạo và khả năng đặt câu hỏi của người học, đồng thời khẳng định vai trò quyết định của con người trong quá trình sử dụng AI.

Theo mô hình “con người trong vòng lặp”, con người phải giữ quyền ra quyết định cuối cùng và chịu trách nhiệm về mặt đạo đức. Các cơ sở đào tạo cần xây dựng khung quản trị AI, bảo đảm liêm chính học thuật, quyền tác giả và tính minh bạch; đồng thời tăng cường quản trị dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân và kiểm soát các nguy cơ thiên kiến thuật toán.

ThS. Đặng Thái Thịnh – Phó Trưởng ban Ban Quản lý Hạ tầng, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh trình bày tham luận tại Hội thảo

TS. Lê Việt Thủy – Giám đốc Trung tâm ứng dụng Công nghệ thông tin, Đại học Kinh tế Quốc dân trình bày tham luận tại Hội thảo

TS. Lê Việt Thủy – Giám đốc Trung tâm ứng dụng Công nghệ thông tin, Đại học Kinh tế Quốc dân, cho biết: Sự phát triển nhanh của AI tạo sinh đang làm thay đổi cách người học tiếp cận, phân tích, tổng hợp tri thức và giải quyết các vấn đề chuyên môn. Giáo dục đại học cần chuyển từ mô hình đào tạo kiến thức tĩnh sang phát triển các năng lực động, giúp người học thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ. Chỉ một tỷ lệ nhỏ lực lượng lao động cần năng lực chuyên sâu về lập trình và phát triển AI, trong khi phần lớn người lao động cần được trang bị kỹ năng khai thác, đánh giá và ứng dụng AI hiệu quả trong lĩnh vực chuyên môn.

Trên cơ sở đó, Đại học Kinh tế Quốc dân đề xuất tích hợp AI vào chương trình đào tạo theo ba tầng: phổ cập kiến thức và năng lực AI cho toàn bộ người học; tích hợp AI phù hợp với đặc thù từng ngành, từng chương trình đào tạo và đào tạo chuyên sâu nhằm phát triển đội ngũ có khả năng nghiên cứu, phát triển, làm chủ công nghệ AI.

 PGS.TS Đỗ Văn Hùng – Trưởng khoa Quản trị thông tin, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội trình bày tham luận tại Hội thảo

Cho rằng, AI đang làm thay đổi phương thức tìm kiếm, xử lý thông tin và tổ chức hoạt động nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, PGS.TS Đỗ Văn Hùng – Trưởng khoa Quản trị thông tin, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội chia sẻ: Nhà nghiên cứu vẫn phải giữ vai trò trung tâm trong việc kiểm chứng nguồn tư liệu, lựa chọn phương pháp, đánh giá ý nghĩa khoa học và xã hội của kết quả nghiên cứu; đồng thời chịu trách nhiệm về nội dung, trích dẫn và kết luận của công trình. AI có thể tham gia nhiều công đoạn nhưng không nên được trao quyền quyết định ở bất kỳ giai đoạn nào.

Các chuyên gia cũng lưu ý những rủi ro như AI tạo ra nguồn hoặc trích dẫn không tồn tại, đơn giản hóa bối cảnh văn hóa, lịch sử và xã hội, thiên lệch ngôn ngữ, nguy cơ rò rỉ dữ liệu và tình trạng phụ thuộc vào công nghệ làm suy giảm năng lực tư duy phản biện.

Đại diện các cơ sở giáo dục đại học và Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn – Hà Nội (SHB) ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong khối ngành khoa học xã hội

Cũng tại Hội thảo, 5 cơ sở giáo dục đại học gồm Đại học Kinh tế Quốc dân, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), Trường Đại học VinUni và Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) đã ký kết hợp tác nhằm thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong khối ngành khoa học xã hội.

Hoạt động này góp phần tăng cường liên kết giữa cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI, hướng tới tạo ra các sản phẩm phục vụ đào tạo, nghiên cứu và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Một số hình ảnh trong khuôn khổ chương trình:

Bài và ảnh: Phòng Truyền thông