Hội thảo khoa học “Quán triệt Văn kiện Đại hội XIV Đảng Cộng sản Việt Nam vào giảng dạy, nghiên cứu và học tập các môn Lý luận chính trị”

Ngày 25/9, Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức Hội thảo khoa học “Quán triệt Văn kiện Đại hội XIV Đảng Cộng sản Việt Nam vào giảng dạy, nghiên cứu và học tập các môn Lý luận chính trị”, nhằm tạo diễn đàn trao đổi học thuật, góp phần làm rõ những quan điểm, định hướng trong Văn kiện Đại hội XIV và phương thức vận dụng vào giảng dạy, nghiên cứu, học tập lý luận chính trị trong bối cảnh mới.

Toàn cảnh Hội thảo

Đồng thời Hội thảo khoa học hướng tới quán triệt và triển khai Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 20/7/2026 của Ban Bí thư về tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân đáp ứng yêu cầu mới.

Tham dự Hội thảo, về phía đại biểu ngoài trường có: PGS.TS Nguyễn Đức Luận – Phó Vụ trưởng Vụ Lý luận Chính Trị, Ban Tuyên Giáo Trung ương; TS. Võ Văn Bé – Phó Giám đốc, Phó Tổng biên tập NXB Chính trị Quốc gia Sự thật; TS. Nguyễn Ngọc Quỳnh – Chánh văn phòng, Ủy Ban đoàn kết Công giáo, Ủy Ban TW Mặt Trận Tổ quốc Việt Nam; cùng đại diện lãnh đạo các trường đại học, học viện.

Về phía Đại học Kinh tế Quốc dân có: GS.TS Tô Trung Thành – Phó Giám đốc Đại học; PGS.TS Nguyễn Ngọc Sơn – Phó Hiệu trưởng Trường Kinh tế & Quản lý công; TS. Nguyễn Thị Hoàn – Trưởng khoa Lý luận Chính trị; cùng đại diện lãnh đạo các Trường, Phòng ban, Khoa, Viện, Trung tâm; các cán bộ, giảng viên Khoa Lý luận Chính trị; các nhà khoa học, các chuyên gia trong và ngoài Đại học.

Sứ mệnh đào tạo nên những thế hệ nguồn nhân lực chất lượng cao

GS.TS Tô Trung Thành – Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thành công tốt đẹp, đánh dấu một bước ngoặt đưa đất nước bước vào Kỷ nguyên mới của dân tộc và xác lập hệ thống tư duy phát triển mới: Vững về lý luận, rõ về chiến lược, mạnh về động lực, sâu về nhân văn và hiện đại về quản trị. Đây được xem là “bệ phóng” đưa đất nước bước vào kỷ nguyên bứt phá, hướng tới hai mục tiêu chiến lược 100 năm (2030 và 2045).

GS.TS Tô Trung Thành – Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân phát biểu

Theo GS.TS. Tô Trung Thành, Đại hội XIV đã chính thức khái quát và xác lập Lý luận về đường lối đổi mới như một thành tố quan trọng trong nền tảng tư tưởng của Đảng. Là một trong những trung tâm đào tạo và nghiên cứu khối ngành kinh tế, quản lý và quản trị hàng đầu của đất nước, Đại học Kinh tế Quốc dân ý thức sâu sắc rằng: Việc đưa tinh thần, tư duy và các đột phá lý luận của Văn kiện Đại hội XIV vào chương trình giảng dạy, nghiên cứu, học tập các môn Lý luận chính trị không chỉ là nhiệm vụ chính trị cốt lõi, mà còn là sứ mệnh đào tạo nên những thế hệ nguồn nhân lực chất lượng cao, có đủ bản lĩnh và tri thức để gánh vác tương lai đất nước.

“Dĩ bất biến, ứng vạn biến” trong thực hiện đường lối đối ngoại của Việt Nam

Tại Hội thảo, TS. Nguyễn Thùy Linh – Khoa Lý luận Chính trị, Đại học Kinh tế Quốc dân đề cập đến vấn đề: “Vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh về “Dĩ bất biến, ứng vạn biến” trong thực hiện đường lối đối ngoại của Việt Nam theo tinh thần Đại hội XIV”.

TS. Nguyễn Thùy Linh – Khoa Lý luận Chính trị, Đại học Kinh tế Quốc dân

Theo TS. Nguyễn Thùy Linh, tư tưởng “Dĩ bất biến, ứng vạn biến” là một trong những di sản lý luận đặc sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, phản ánh sâu sắc tư duy biện chứng và nghệ thuật lãnh đạo cách mạng. Giá trị cốt lõi của tư tưởng này là sự thống nhất giữa tính kiên định về mục tiêu, nguyên tắc với tính linh hoạt, sáng tạo trong phương thức hành động nhằm thích ứng với những biến đổi không ngừng của thực tiễn. Trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, tư tưởng đó đã được Đảng vận dụng hiệu quả trong đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong bối cảnh thế giới hiện nay đang có nhiều biến động sâu sắc, Đại hội XIV của Đảng tiếp tục kế thừa và phát triển tư tưởng “Dĩ bất biến, ứng vạn biến” trong hoạch định đường lối đối ngoại. Sự kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, bảo đảm lợi ích quốc gia – dân tộc, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, đồng thời chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại đã thể hiện rõ tinh thần đó. Đặc biệt, tư duy tự chủ chiến lược được xác định trong Văn kiện Đại hội XIV có thể xem là bước phát triển mới trong vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện thực tiễn của thế kỷ XXI.

“Việc tiếp tục nghiên cứu, quán triệt và vận dụng sáng tạo tư tưởng “Dĩ bất biến, ứng vạn biến” không chỉ có ý nghĩa đối với hoạt động đối ngoại mà còn góp phần nâng cao năng lực hoạch định chính sách, tăng cường bản lĩnh và vị thế quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Đây cũng là cơ sở quan trọng để Việt Nam phát huy nội lực, tranh thủ ngoại lực, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” – TS. Nguyễn Thùy Linh nhấn mạnh.

Phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 68 – Cú hích thể chế

PGS.TS Trần Thị Thu Hoài – Khoa Lý luận Chính trị, Đại học Kinh tế Quốc dân đề cập đến “Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 68 (tháng 5/2025) – Cú hích thể chế”. Theo bà, tư duy của Đảng Cộng sản Việt Nam về kinh tế tư nhân thay đổi theo tiến trình Đảng lãnh đạo đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Từ chủ trương xóa bỏ kinh tế tư nhân trước đổi mới đến nhận thức về xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần, chấp nhận sự tồn tại của kinh tế tư nhân như một tất yếu khách quan thời kỳ đổi mới và hiện nay Đảng coi kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế là một quá trình liên tục điều chỉnh nhận thức ngày càng phù hợp với quy luật phát triển tất yếu khách quan của đất nước.

PGS.TS Trần Thị Thu Hoài – Khoa Lý luận Chính trị, Đại học Kinh tế Quốc dân

PGS.TS Trần Thị Thu Hoài cho rằng, trong suốt chiều dài lịch sử lãnh đạo xây dựng đất nước, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về kinh tế tư nhân đã có nhiều thay đổi. Đảng từ chủ trương xóa bỏ kinh tế tư nhân, xóa bỏ sở hữu tư nhân để thiết lập sở hữu công cộng (trước 1986) đến chỗ bắt đầu thừa nhận một cách dè dặt và thừa nhận ngày càng ở mức cao sự tồn tại của thành phần kinh tế tư nhân, tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân phát triển.

Trong những đại hội gần đây, Đảng đã tiến một bước dài hơn trong quan điểm về kinh tế tư nhân, coi kinh tế tư nhân là “một động lực của nền kinh tế” (Đại hội XI) và “động lực quan trọng của nền kinh tế” (Đại hội XII). Tới trước Đại hội XIV là một bước đột phá trong nhận thức khi Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị (5/2025) coi “kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia”. Từ sự thay đổi trong nhận thức về kinh tế tư nhân, chủ trương của Đảng đối với thành phần kinh tế này cũng có nhiều điều chỉnh, đổi thay để tạo điều kiện cho thành phần kinh tế tư nhân phát triển.

Với câu hỏi căn nguyên của những thay đổi trong quan điểm của Đảng về kinh tế tư nhân xuất phát từ đâu? Nội dung những thay đổi đó là gì? Tác dụng của những thay đổi đó tới diện mạo của kinh tế tư nhân và diện mạo chung của nền kinh tế?…, PGS.TS Trần Thị Thu Hoài đã phân tích Nghị quyết 68 với ý nghĩa là “cú hích chiến lược” để phát triển kinh tế tư nhân. Theo bà, với Nghị quyết 68, kinh tế tư nhân không chỉ là thành phần “tham gia” hội nhập mà còn được nâng tầm thành “lực lượng nòng cốt để xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ… gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả”.

Để hiện thực hóa điều đó, PGS.TS Trần Thị Thu Hoài cho biết, Nghị quyết đã vạch ra những quyết sách đột phá nhằm tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân vươn ra biển lớn. Nếu như trước đây kinh tế tư nhân thường phải đứng sau kinh tế nhà nước trong việc xếp hàng xin phân bổ nguồn lực, thì điểm mới cốt lõi của Nghị quyết 68 là thay thế cơ chế “xin – cho, ưu tiên” bằng cơ chế “thị trường, đấu giá, đấu thầu công khai”. Nguồn lực quốc gia sẽ chảy về nơi sử dụng hiệu quả nhất, không phân biệt công hay tư.

“Trong Nghị quyết 68, tư duy về tiếp cận nguồn lực đã được nâng tầm toàn diện, xóa bỏ triệt để các rào cản phân biệt đối xử vốn là điểm nghẽn nhiều năm qua. Có thể thấy, điểm cốt lõi của Nghị quyết 68 về hội nhập là xóa bỏ tư duy “bảo hộ, đóng cửa”. Thay vào đó, Nhà nước trang bị cho kinh tế tư nhân một “bộ áo giáp pháp lý” đạt chuẩn quốc tế, giúp họ tự tin đem chuông đi đánh xứ người, chủ động cạnh tranh sòng phẳng và định vị vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu” – PGS.TS Trần Thị Thu Hoài nhấn mạnh.

Đề cập đến vấn đề ứng dụng chuyển đổi số trong giảng dạy lý luận chính trị ở các trường đại học hiện nay, TS. Nguyễn Thị Hà Thu cho biết, chuyển đổi số trong giảng dạy lý luận chính trị ở các trường đại học là yêu cầu khách quan, phù hợp với xu thế phát triển của giáo dục trong kỷ nguyên số. Việc ứng dụng công nghệ số góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị, tăng cường tính chủ động, sáng tạo và khả năng tự học của sinh viên.

Tuy nhiên, theo TS. Nguyễn Thị Hà Thu quá trình triển khai vẫn còn những hạn chế về hạ tầng công nghệ, học liệu số và năng lực số của đội ngũ giảng viên. Để nâng cao hiệu quả ứng dụng chuyển đổi số trong giảng dạy lý luận chính trị, các trường đại học cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, phát triển học liệu số, đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy, đồng thời, nâng cao năng lực số cho giảng viên và sinh viên.

Để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong giai đoạn hiện nay, TS. Nguyễn Thị Hà Thu đưa ra 4 giải pháp cụ thể gồm: nâng cao chất lượng, bảo đảm sự thích ứng nhanh của các giảng viên trong thời đại chuyển đổi số; tiếp tục đổi mới nội dung, chương trình, phương thức giảng dạy lý luận chính trị trong chuyển đổi số theo hướng khoa học, thực tiễn, sáng tạo, hiện đại, đáp ứng nhu cầu tự học, học tập suốt đời; tăng cường đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ quá trình chuyển đổi số trong giảng dạy lý luận chính trị của các trường đại học và hình thành và phát triển kỹ năng số và tư duy phản biện cho sinh viên trong quá trình giảng dạy lý luận chính trị.

Đoàn chủ tọa điều hành phiên thảo luận tại Hội thảo

Ban Tổ chức Hội thảo đã nhận được gần 140 bài viết của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên đến từ nhiều trường đại học, học viện và cơ sở nghiên cứu trong cả nước, qua đó đã lựa chọn được 123 bài viết đạt yêu cầu.

Các bài viết tiếp cận chủ đề Hội thảo từ nhiều góc độ, tập trung vào hai nhóm vấn đề lớn gồm: Nghiên cứu, luận giải những quan điểm, định hướng mới trong Văn kiện Đại hội XIV về phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, tập trung vào kỷ nguyên phát triển và tầm nhìn đến năm 2045; các đột phá chiến lược; phát triển kinh tế và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng Đảng, hệ thống chính trị và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; quốc phòng, an ninh, đối ngoại; phát triển văn hóa, con người, tiến bộ, công bằng và an sinh xã hội; nghiên cứu việc quán triệt Văn kiện Đại hội XIV vào giảng dạy, nghiên cứu và học tập các môn lý luận chính trị; từ cập nhật nội dung Văn kiện vào từng môn học đến đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập, kiểm tra, đánh giá; ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và phát triển năng lực số cho giảng viên, sinh viên…

Các tham luận đã góp phần tiếp cận khá toàn diện những vấn đề đặt ra từ Văn kiện Đại hội XIV, đồng thời đề xuất nhiều luận cứ, cách tiếp cận và giải pháp nhằm đưa tinh thần, quan điểm của Đại hội vào thực tiễn giáo dục lý luận chính trị.