Kinh tế Việt Nam năm 2025 và triển vọng năm 2026: Thúc đẩy phát triển kinh tế số trong kỷ nguyên mới

Sáng 24/4, Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Kinh tế Việt Nam năm 2025 và triển vọng năm 2026: Thúc đẩy phát triển kinh tế số trong kỷ nguyên mới”, đồng thời công bố Ấn phẩm Đánh giá Kinh tế Việt Nam thường niên 2025.

Hội thảo do Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp cùng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội tổ chức.

Quang cảnh tại Hội thảo

Tham dự Hội thảo, về phía đại biểu ngoài trường có: TS. Nguyễn Đức Hiển – Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; TS. Trần Kim Anh – Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế tổng hợp Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; TS. Nguyễn Quang Huy – Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế Tổng hợp, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; ông Tô Hồng Nam – Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo; PGS.TS Chu Khánh Lân – Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê – Ổn định tiền tệ, tài chính (NHNN); ông Lê Anh Dũng – Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; ông Nguyễn Bá Hùng – Chuyên gia Kinh tế trưởng của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB); ông Nguyễn Phú Tiến – Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế và Xã hội số, Bộ Khoa học và Công nghệ; PGS.TS Bùi Quang Tuấn – Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam; ông Đậu Anh Tuấn – Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại, Công nghiệp Việt Nam; ông Nguyễn Anh Dương – Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược ban Chính sách Chiến lược Trung ương; PGS.TS Nguyễn Hồng Sơn – Nguyên Phó trưởng Ban Chính sách Chiến lược Trung ương; TS. Lê Đăng Doanh – Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương; bà Phạm Chi Lan – Chuyên gia kinh tế; TS. Võ Trí Thành – Nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương; ông Nguyễn Bích Lâm – Nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê; TS. Đặng Đức Anh – Quyền Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược; ông Nguyễn Tử Quảng – Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Bkav; ông Nguyễn Hữu Hiệu – Tổng giám đốc FiinGroup; TS. Trần Văn Thế – Chủ tịch HĐQT Công ty Đầu tư và Phát triển InDel.

Về phía khách quốc tế có: ông Anton Golubev – Tham tán, Đại sứ quán Liên bang Nga tại Việt Nam; bà Jane Runkat – Tham tán Công sứ phụ trách kinh tế, Đại sứ quán Indonesia; TS. Bounpone Keophengla – Bí thư thứ hai, Đại sứ quán Lào; ông Felix Weidenkaff – Chuyên gia việc làm và chính sách thị trường lao động, ILO tại Việt Nam.

Về phía Đại học Kinh tế Quốc dân có: PGS.TS Bùi Huy Nhượng – Giám đốc Đại học; GS.TS Nguyễn Thành Hiếu – Phó Giám đốc; GS.TS Tô Trung Thành – Trưởng phòng Quản lý khoa học; GS.TS Trần Thọ Đạt – Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo; GS.TS Phạm Hồng Chương – Chủ tịch Hội đồng Giáo sư ngành Kinh tế, nguyên Giám đốc Đại học; cùng đại diện lãnh đạo các Trường, Phòng ban, Khoa, Viện, Trung tâm thuộc và trực thuộc Đại học, các chuyên gia, các nhà khoa học.

TS. Nguyễn Đức Hiển – Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phát biểu đề dẫn Hội thảo

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, TS. Nguyễn Đức Hiển – Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến động khó lường, kinh tế thế giới có xu hướng tăng trưởng chậm, đối mặt với nhiều rủi ro, đặc biệt, xung đột địa chính trị diễn ra ngày càng phức tạp… ảnh hưởng lớn đến kinh tế – xã hội của Việt Nam, cần những giải pháp ứng phó. Do đó, quốc gia nào tận dụng tốt các lợi thế, khai thác tốt các điều kiện phát triển kinh tế số sẽ có không gian phát triển để khắc phục được những tác động tiêu cực trong bối cảnh hiện nay.

Tuy nhiên, TS. Nguyễn Đức Hiển nhìn nhận, kinh tế số của Việt Nam chưa tương xứng với nhu cầu phát triển mới. Mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số chiếm khoảng 30% GDP là một thách thức. Hiện nay, dòng vốn FDI đầu tư vào công nghệ cao chỉ chiếm khoảng 5% tổng vốn FDI, phần lớn mới chỉ tập trung vào các khâu gia công, lắp ráp nên giá trị gia tăng thấp. Vì vậy, cần làm rõ những điểm nghẽn còn cản trở tiềm năng phát triển kinh tế số tại Việt Nam để có những giải pháp khả thi, tạo sức bật mới.

GS.TS Tô Trung Thành – Trưởng phòng Quản lý Khoa học trình bày nội dung Ấn phẩm Đánh giá Kinh tế Việt Nam thường niên 2025

GS.TS Tô Trung Thành – Trưởng phòng Quản lý Khoa học, đại diện các nhà khoa học của Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết, thực tiễn cho thấy, kinh tế số của Việt Nam hiện vẫn phát triển nhanh về quy mô nhưng chưa mạnh về chất lượng. Phát triển kinh tế số trong kỷ nguyên mới không chỉ đơn thuần là câu chuyện về ứng dụng công nghệ hay mở rộng quy mô các ngành số, mà thực chất là vấn đề tái cấu trúc mô hình tăng trưởng.

Do vậy, theo GS.TS Tô Trung Thành, định hướng phát triển kinh tế số của Việt Nam đến năm 2030 cần được nhìn nhận không đơn thuần là quá trình số hóa các hoạt động hiện hữu, mà là một chuyển đổi mang tính cấu trúc, trong đó công nghệ số trở thành nhân tố sản xuất cốt lõi, quyết định năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ông Nguyễn Bá Hùng – Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) trình bày tham luận “Triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2026 trong bối cảnh bất định toàn cầu”

Các chuyên gia, các nhà khoa học thảo luận tại Hội thảo

Tại Hội thảo, các chuyên gia tập trung thảo luận, đánh giá một cách khách quan, toàn diện bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2025; phân tích sâu vai trò, cơ chế tác động, mức độ lan tỏa của kinh tế số đối với nền kinh tế. Từ đó, đề xuất các định hướng chính sách và giải pháp mang tính đột phá nhằm khai thác hiệu quả các cơ hội từ chuyển đổi số trong giai đoạn tới.

Hội thảo thu hút sự quan tâm của đông đảo diễn giả, chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước tham dự

Theo các chuyên gia, kinh tế số không còn là một lĩnh vực tách biệt, càng không chỉ là câu chuyện công nghệ đơn thuần, mà đang trở thành một cấu phần quan trọng của mô hình tăng trưởng mới.

Từ quản trị nhà nước, sản xuất, thương mại, dịch vụ, tài chính, giáo dục, logistics đến vận hành doanh nghiệp, dữ liệu số, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ mới đang làm thay đổi sâu sắc cách thức tạo ra giá trị. Tuy nhiên, để kinh tế số thực sự trở thành động lực tăng trưởng, cần hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số, dữ liệu số, chuẩn kết nối, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và mở rộng năng lực hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp.

GS.TS Nguyễn Thành Hiếu – Phó Giám đốc Đại học phát biểu bế mạc Hội thảo

Trong khuôn khổ sự kiện, Đại học Kinh tế Quốc dân đã công bố ấn phẩm “Đánh giá Kinh tế Việt Nam thường niên 2025” nhằm mục tiêu tổng kết toàn diện kinh tế Việt Nam năm 2025. Báo cáo cũng đánh giá thực trạng kinh tế số và tác động của kinh tế số đến nền kinh tế và năng suất của doanh nghiệp, từ đó đề xuất, khuyến nghị chính sách trong điều hành kinh tế số năm 2026.

Quang cảnh tại buổi công bố Ấn phẩm Đánh giá Kinh tế Việt Nam thường niên 2025

GS.TS Phạm Hồng Chương – Chủ tịch Hội đồng Giáo sư ngành Kinh tế, nguyên Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân đồng chủ biên giới thiệu, chia sẻ về Ấn phẩm

GS.TS Phạm Hồng Chương – Chủ tịch Hội đồng Giáo sư ngành Kinh tế, nguyên Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân, đồng Chủ biên ấn phẩm cho rằng, trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang đối mặt với nhiều vấn đề về tốc độ, chất lượng và động lực tăng trưởng, báo cáo năm nay lựa chọn tập trung vào kinh tế số như một hướng đi mang tính chiến lược.

GS.TS Phạm Hồng Chương nhấn mạnh, trên nền tảng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, kinh tế số chính là “đầu tàu” dẫn dắt những chuyển biến mang tính đột phá.

Thông qua việc áp dụng nhiều phương pháp nghiên cứu, nhóm tác giả hướng tới làm rõ sự liên kết giữa các ngành kinh tế số với toàn bộ nền kinh tế, qua đó góp phần hình thành động lực tăng trưởng mới cho Việt Nam.

GS.TS Phạm Hồng Chương cũng bày tỏ kỳ vọng trong thời gian tới, vai trò của khoa học công nghệ sẽ được thể hiện rõ nét hơn, giúp nền kinh tế có những chuyển biến về chất trong mô hình tăng trưởng.

GS.TS Tô Trung Thành – Trưởng phòng Quản lý Khoa học, đồng chủ biên giới thiệu, chia sẻ về Ấn phẩm

Chia sẻ thêm về nội dung ấn phẩm, GS.TS Tô Trung Thành – Trưởng phòng Quản lý khoa học, Đại học Kinh tế Quốc dân nhận định, năm 2025, khu vực kinh tế thực của Việt Nam ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng GDP đạt 8,02%, vượt mục tiêu đề ra và thuộc nhóm cao nhất thế giới trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn. Quy mô nền kinh tế đạt khoảng 514 tỷ USD, đưa Việt Nam lên vị trí thứ 33 toàn cầu, trong khi GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.026 USD, tiếp tục thu hẹp khoảng cách với một số quốc gia trong khu vực. Động lực tăng trưởng được củng cố qua các quý, với xu hướng tăng dần, phản ánh sự phục hồi đồng đều của các khu vực kinh tế, đặc biệt là công nghiệp – xây dựng và dịch vụ.

Theo GS.TS Tô Trung Thành, mặc dù tăng trưởng cao, chất lượng tăng trưởng vẫn bộc lộ những hạn chế mang tính cấu trúc. Mô hình tăng trưởng tiếp tục phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng, với tăng trưởng tín dụng năm 2025 lên tới 19,01%, cao nhất trong nhiều năm, tỷ trọng của kênh tín dụng chiếm trên 50% tổng vốn huy động của toàn nền kinh tế. Sự phụ thuộc này phản ánh sự thiếu phát triển của thị trường vốn, đồng thời làm gia tăng rủi ro hệ thống tài chính. Các rủi ro chính bao gồm mất cân đối kỳ hạn giữa huy động và cho vay, gia tăng nợ xấu tiềm ẩn và áp lực lạm phát, tỷ giá cũng như giá tài sản. Điều này cho thấy mô hình tăng trưởng hiện tại vẫn dựa nhiều vào mở rộng quy mô vốn hơn là nâng cao hiệu quả.

Một số hình ảnh tại Hội thảo: