Hội thảo khoa học Quốc gia “Đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển”

Sáng 20/8, Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp cùng Báo Nhân Dân, Tạp chí Cộng sản và Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học Quốc gia: “Đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam đáp ứng yêu cầu kỷ nguyên mới”.

Quang cảnh Hội thảo

Hội thảo quy tụ khoảng 250-300 đại biểu là lãnh đạo các cơ quan Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ban, ngành Trung ương; các chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan nghiên cứu lý luận, đại diện các trường đại học, viện nghiên cứu cùng đông đảo cộng đồng doanh nghiệp và các cơ quan báo chí.

Về phía lãnh đạo các ban, cơ quan Trung ương có: TS. Vũ Thanh Mai – Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; GS.TS Tạ Ngọc Tấn – nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương, nguyên Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; PGS.TS Vũ Văn Phúc – Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học các cơ quan Đảng Trung ương, nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, nguyên Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; TS. Nguyễn Sĩ Dũng – nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội; các đồng chí lãnh đạo các Ban Tuyên giáo Trung ương; Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Về phía đại diện các bộ, ngành và tổ chức Trung ương, có các đồng chí lãnh đạo các cục/vụ/viện Văn phòng Chính phủ; Bộ Công thương; Tổng cục Thống kê; Bộ Tài chính; Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương; Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam; Bộ Ngoại giao; Bộ Khoa học và Công nghệ.

Về phía các cơ quan chủ trì Hội thảo, về phía Báo Nhân Dân có: ông Lê Quốc Minh – Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; ông Quế Đình Nguyên – Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Tổng Biên tập Báo Nhân Dân; ông Phan Văn Hùng – Phó Tổng Biên tập, Chủ tịch Liên Chi hội Nhà báo Báo Nhân Dân; cùng các đồng chí trong Ban Biên tập, các đồng chí lãnh đạo các ban, đơn vị của Báo Nhân Dân.

Về phía Tạp chí Cộng sản có: PGS.TS Phạm Minh Tuấn – Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; cùng các đồng chí trong Ban Biên tập, các đồng chí lãnh đạo các ban, đơn vị của Tạp chí Cộng sản.

Về phía Đại học Kinh tế Quốc dân có: PGS.TS Bùi Đức Thọ – Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học; PGS.TS Bùi Huy Nhượng – Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Đại học; GS.TS Nguyễn Thành Hiếu – Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Đại học; GS.TS Tô Trung Thành – Phó Giám đốc Đại học; GS.TS Nguyễn Hữu Ánh – Phó Giám đốc Đại học; cùng đại diện lãnh đạo các Trường, Phòng ban, Khoa, Viện, Trung tâm, các cán bộ, giảng viên, sinh viên Đại học.

Về phía Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh có: PGS.TS Bùi Quang Hùng – Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học; GS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo – Phó Giám đốc Đại học; GS.TS Sử Đình Thành – Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo; PGS.TS Phan Thị Bích Nguyệt – Chủ tịch Ban Điều hành UEH Alumni; GS.TS Nguyễn Trọng Hoài – Phó Tổng Biên tập Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á.

Về phía đại diện các đại học, trường đại học, viện nghiên cứu có: GS.TS Lê Anh Tuấn – Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội; đại diện Ban Giám đốc, Ban Giám hiệu các đại học, các trường đại học và các viện nghiên cứu.

Hội thảo còn có sự hiện diện của các nhà khoa học, các chuyên gia, các nhà quản lý và doanh nhân uy tín đến từ các viện nghiên cứu, các cơ sở giáo dục đại học, các doanh nghiệp trên cả nước, cùng phóng viên các cơ quan thông tấn, báo chí.

PGS.TS Bùi Đức Thọ – Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân phát biểu chào mừng

Phát biểu chào mừng Hội thảo, PGS.TS Bùi Đức Thọ – Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân nhận định, nhìn lại chặng đường 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới (1986-2026), Việt Nam có quyền tự hào về những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử đã đạt được trên mọi lĩnh vực. Trong bối cảnh hiện nay, đất nước đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử mang tính thời đại. Nghị quyết số 19-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã chỉ rõ yêu cầu không thể tiếp tục dựa vào mô hình tăng trưởng cũ vốn phụ thuộc vào tài nguyên, vốn và lao động giá rẻ.

PGS.TS Bùi Đức Thọ nhấn mạnh, yêu cầu của “Kỷ nguyên mới” đòi hỏi một mô hình phát triển hoàn toàn mới, dựa trên nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và quản trị quốc gia hiện đại.

Trong dòng chảy đổi mới đó, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, các cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là hai đại học hàng đầu của đất nước, không chỉ là nơi truyền thụ tri thức, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao mà còn phải trở thành những địa chỉ tin cậy, có uy tín trong nghiên cứu và tư vấn chính sách cho Đảng, Nhà nước, các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.

Năm 2026 cũng ghi dấu chặng đường phát triển đầy tự hào của hai đơn vị có mối quan hệ gắn bó đặc biệt, khi Đại học Kinh tế Quốc dân kỷ niệm 70 năm thành lập (1956-2026) và Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh tròn 50 năm hình thành và phát triển (1976-2026). Theo PGS.TS Bùi Đức Thọ, dấu mốc này càng thêm ý nghĩa khi tại Hội thảo, hai đại học thực hiện ký kết thỏa thuận hợp tác về nghiên cứu và tư vấn chính sách công, thể hiện cam kết và sự đồng lòng trong việc đóng góp tri thức, nguồn lực phục vụ sự phát triển của đất nước.

Đặc biệt, PGS.TS Bùi Đức Thọ nhấn mạnh, sự hội tụ giữa hai đại học cùng hai cơ quan ngôn luận, lý luận chính trị chiến lược của Trung ương Đảng là Báo Nhân Dân và Tạp chí Cộng sản đã tạo nên một mô hình hợp tác mang tính biểu tượng và đột phá. Sự kết hợp này cho phép tiếp cận các vấn đề một cách đa chiều, kết nối chặt chẽ giữa lý luận khoa học, truyền thông định hướng và thực tiễn hoạch định chính sách, qua đó thể hiện quyết tâm chính trị và trách nhiệm xã hội của bốn cơ quan.

Từ sự kết nối đó, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân bày tỏ mong muốn hình thành một không gian đối thoại đa chiều, tạo cầu nối vững chắc giữa lý luận của Đảng, tri thức của giới học thuật và thực tiễn sinh động của đất nước. Những kết quả và đóng góp trí tuệ của các đại biểu tại Hội thảo sẽ được Ban Tổ chức tổng hợp, chắt lọc để xây dựng Báo cáo khuyến nghị chính sách gửi tới các cơ quan Đảng và Nhà nước.

Đồng chí Lê Quốc Minh – Tổng biên tập Báo Nhân Dân phát biểu

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, đồng chí Lê Quốc Minh – Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng biên tập Báo Nhân Dân nhấn mạnh việc bốn cơ quan phối hợp tổ chức hội thảo là bước đi thiết thực nhằm làm sáng tỏ các luận cứ khoa học và thực tiễn, góp phần đưa Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam vào cuộc sống.

Qua đó, Hội thảo hướng tới tìm kiếm các giải pháp chiến lược, tạo nền tảng cho tầm nhìn 100 năm phát triển đất nước và mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Đồng chí Lê Quốc Minh cho rằng sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam cần đánh giá toàn diện mô hình phát triển, nhận diện rõ những điểm nghẽn, đồng thời phát huy vai trò của các khu vực kinh tế, tăng liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước.

Tổng biên tập Báo Nhân Dân nhấn mạnh cần thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới như khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, AI, kinh tế số và kinh tế xanh; trong đó con người, tri thức và năng lực sáng tạo phải trở thành nguồn lực quyết định.

Theo đồng chí Lê Quốc Minh, tinh thần Nghị quyết số 19-NQ/TW đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình phát triển gắn với hoàn thiện hệ sinh thái phát triển, hướng tới mục tiêu Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Mô hình mới cần dựa trên quản trị quốc gia hiện đại, hài hòa quan hệ giữa Nhà nước, thị trường và xã hội; đồng thời cân bằng giữa tăng trưởng với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường, hội nhập với nâng cao năng lực tự chủ. Trong đó, con người, văn hóa và ổn định xã hội phải trở thành những nguồn lực nội sinh quan trọng của phát triển.

Đại học Kinh tế Quốc dân và Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh ký kết Thỏa thuận hợp tác

Cũng trong khuôn khổ Hội thảo, Đại học Kinh tế Quốc dân và Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã ký kết Thỏa thuận hợp tác nghiên cứu và tư vấn chính sách công, qua đó chính thức thiết lập khuôn khổ hợp tác giữa hai đơn vị trong lĩnh vực nghiên cứu và tư vấn chính sách.

Theo Thỏa thuận, hai đại học sẽ phối hợp xây dựng và phát triển Nhóm nghiên cứu chính sách công, tập trung triển khai các đề tài nghiên cứu cấp quốc gia, công bố báo cáo thường niên và các bản tóm tắt, khuyến nghị chính sách đáp ứng kịp thời những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Đồng thời, hai bên sẽ phát huy và sử dụng hiệu quả các nguồn lực chung về hạ tầng dữ liệu, công nghệ AI và mạng lưới chuyên gia, hướng tới cung cấp những luận cứ khoa học và tư vấn chính sách kịp thời, thiết thực cho các cơ quan quản lý Nhà nước, qua đó đóng góp vào quá trình đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Lãnh đạo Đại học Kinh tế Quốc dân, Báo Nhân Dân, Tạp chí Cộng sản và Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh chủ trì Hội thảo

Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận 3 nhóm nội dung: Mô hình tăng trưởng và các động lực phát triển kinh tế mới; phát triển văn hóa, xã hội, môi trường trong kỷ nguyên tăng trưởng mới; đổi mới tư duy, cải cách thể chế và quản trị quốc gia.

GS.TS Ngô Thắng Lợi – Giảng viên cao cấp, Đại học Kinh tế Quốc dân trình bày tham luận tại Hội thảo

GS.TS Ngô Thắng Lợi – Đại học Kinh tế Quốc dân, cho rằng mô hình tăng trưởng của Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào vốn và khu vực FDI, trong khi năng suất và năng lực của doanh nghiệp trong nước còn hạn chế. Điều này đặt ra yêu cầu phải chuyển mạnh từ tăng trưởng dựa vào mở rộng nguồn lực sang nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả.

GS.TS Nguyễn Trọng Hoài – Phó Tổng Biên tập Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh Châu Á trình bày tham luận tại Hội thảo

Cùng quan điểm, GS.TS Nguyễn Trọng Hoài – Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã đạt bước tiến ấn tượng khi từ một quốc gia có mức thu nhập bình quân đầu người dưới 100 USD vươn lên nhóm nước có thu nhập trung bình cao. Thành quả này có được nhờ huy động hiệu quả các nguồn lực về vốn, tài nguyên, thu hút FDI, qua đó tạo việc làm, thúc đẩy xuất khẩu và mở rộng quy mô nền kinh tế.

Đặc biệt, GS.TS Nguyễn Trọng Hoài nhấn mạnh yêu cầu tăng cường liên kết giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước. Thể chế cần có những quy định phù hợp nhằm thúc đẩy trách nhiệm chuyển giao, lan tỏa công nghệ từ doanh nghiệp FDI sang khu vực nội địa. Khi doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn quốc tế, năng lực nội tại và vị thế của nền kinh tế trong chuỗi giá trị toàn cầu mới thực sự được nâng lên.

Các đại biểu tham dự Hội thảo cùng chụp ảnh lưu niệm

Qua các tham luận và ý kiến trao đổi, Hội thảo hướng tới nhận diện rõ những hạn chế, điểm nghẽn và nguyên nhân; đồng thời đề xuất các khâu đột phá, nguồn lực cần khơi thông và chính sách ưu tiên, góp phần hoàn thiện mô hình phát triển Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

PGS.TS Phạm Minh Tuấn – Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản phát biểu tổng kết, bế mạc Hội thảo

Phát biểu tổng kết, bế mạc Hội thảo, PGS.TS Phạm Minh Tuấn – Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, nhấn mạnh các tham luận đã khẳng định tính tất yếu và tầm vóc chiến lược của việc đổi mới mô hình phát triển. Theo đó, đây không chỉ là điều chỉnh về kinh tế mà là quá trình tái thiết đồng bộ hệ sinh thái phát triển trên 7 trụ cột, gắn với khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao. Ban Tổ chức sẽ tiếp thu, hoàn thiện các tham luận, ý kiến đóng góp để phục vụ nghiên cứu, tư vấn chính sách và triển khai hiệu quả Nghị quyết số 19-NQ/TW.