Trong mô hình đại học hiện đại, khoa học – công nghệ và hợp tác quốc tế không chỉ là hai trụ cột phát triển, mà còn là thước đo năng lực đóng góp của đại học đối với xã hội. Nhân dịp năm mới, phóng viên Dân trí đã có cuộc trao đổi với GS.TS Nguyễn Thành Hiếu, Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân, về chiến lược khoa học – công nghệ, hợp tác quốc tế và khát vọng vươn tầm của nhà trường trong giai đoạn phát triển mới.

Thưa Giáo sư, trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, Đại học Kinh tế Quốc dân xác định tầm nhìn phát triển của mình như thế nào?

GS.TS Nguyễn Thành Hiếu, Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân

Chúng ta đang sống trong giai đoạn chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo phát triển nhanh chóng, trở thành động lực trung tâm của tăng trưởng cũng như năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong bối cảnh đó, Đại học Kinh tế Quốc dân đã xác định tầm nhìn xuyên suốt là trở thành đại học định hướng nghiên cứu, có sự tập trung vào lĩnh vực chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, duy trì uy tín học thuật cao trong quản lý kinh tế và quản trị kinh doanh ở Việt Nam. Khoa học công nghệ và hợp tác quốc tế được xác lập là hai trụ cột chiến lược, gắn chặt với chuyển đổi số toàn diện trong đào tạo, nghiên cứu và quản trị đại học.

Theo ông, vì sao khoa học công nghệ được xem là nền tảng cốt lõi để Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) khẳng định vị thế hàng đầu trong khối ngành kinh tế?

Vị thế của một đại học hàng đầu trước hết được xác lập bằng năng lực khoa học công nghệ và sức ảnh hưởng của học thuật. Chính vì thế, trong quá trình phát triển, Đại học Kinh tế Quốc dân luôn chú trọng đến không chỉ số lượng và cả chất lượng của các nghiên cứu do trường thực hiện. Ngoài sự đóng góp đến sự phát triển hệ thống lý luận, các nghiên cứu của Đại học Kinh tế Quốc dân còn ảnh hưởng khá lớn đến quá trình hoạch định chính sách phát triển kinh tế – xã hội, cải cách thể chế, nâng cao năng lực quản trị của khu vực công và doanh nghiệp.

Đại học Kinh tế Quốc dân đang định hướng phát triển khoa học công nghệ theo những trọng tâm nào để đáp ứng yêu cầu của chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, thưa ông?

Chiến lược khoa học công nghệ của đại học được xây dựng theo hướng có tập trung, chọn lọc và gắn với các xu thế lớn của thời đại. Thứ nhất, ưu tiên các nghiên cứu về kinh tế số, đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh và phát triển bền vững. Đây là những lĩnh vực then chốt trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam, đồng thời cũng là mối quan tâm chung của cộng đồng khoa học quốc tế.

Thứ hai, đẩy mạnh các nghiên cứu về quản trị và quản lý trong bối cảnh số hóa, bao gồm quản trị chiến lược, tài chính – ngân hàng hiện đại, phân tích dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo trong quản trị doanh nghiệp và tổ chức công.

Thứ ba, phát triển các hướng nghiên cứu liên ngành giữa kinh tế – quản lý với công nghệ, môi trường và khoa học xã hội, nhằm giải quyết các vấn đề lớn như biến đổi khí hậu, chuyển dịch cơ cấu lao động, bất bình đẳng và quản trị phát triển.

Chúng tôi đặc biệt chú trọng xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh và trung tâm nghiên cứu xuất sắc, coi đây là hạt nhân tạo ra đột phá về chất lượng và ảnh hưởng khoa học.

Nhà trường có những giải pháp gì để nâng cao chất lượng nghiên cứu và tiệm cận chuẩn mực quốc tế, thưa Giáo sư?

Giải pháp đầu tiên là đổi mới cơ chế quản trị khoa học công nghệ theo hướng minh bạch, cạnh tranh và lấy chất lượng làm trung tâm. Tiêu chí đánh giá nghiên cứu ngày càng tiệm cận với thông lệ quốc tế, coi trọng giá trị học thuật, mức độ trích dẫn và tác động chính sách – thực tiễn.

Giải pháp thứ hai là đầu tư cho con người. Đại học Kinh tế Quốc dân xác định đội ngũ giảng viên, nhà khoa học là tài sản chiến lược quan trọng nhất. Chúng tôi ưu tiên thu hút, đào tạo và phát triển các nhà khoa học trẻ, các tiến sĩ được đào tạo ở các cơ sở uy tín trên thế giới, đồng thời tạo môi trường học thuật thuận lợi để họ phát huy năng lực.

Giải pháp thứ ba, gắn nghiên cứu với đào tạo sau đại học, coi nghiên cứu sinh và học viên cao học là lực lượng kế cận của các nhóm nghiên cứu, qua đó hình thành hệ sinh thái học thuật bền vững.

Theo ông, trong chiến lược phát triển tổng thể, hợp tác quốc tế được Đại học Kinh tế Quốc dân nhìn nhận như thế nào?

Trong kỷ nguyên toàn cầu hóa tri thức, hợp tác quốc tế không còn là lựa chọn, mà là điều kiện tất yếu để một đại học phát triển bền vững. Đối với NEU, hợp tác quốc tế vừa là mục tiêu, vừa là phương tiện để nâng cao năng lực khoa học công nghệ, chất lượng đào tạo và hiệu quả quản trị.

Chúng tôi tiếp cận hợp tác quốc tế theo hướng thực chất, chiều sâu và cùng tạo giá trị, gắn chặt với các ưu tiên chiến lược của Nhà trường trong nghiên cứu, đào tạo và đổi mới sáng tạo.

Giáo sư có thể cho biết, những định hướng lớn nào đang được Đại học Kinh tế Quốc dân triển khai trong lĩnh vực hợp tác quốc tế?

Thứ nhất, mở rộng và nâng cao chất lượng các chương trình đào tạo quốc tế, đặc biệt là các chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh, chương trình liên kết và đồng cấp bằng, nhằm giúp người học tiếp cận chuẩn mực đào tạo toàn cầu.

Thư viện điện tử dùng chung cho 45 trường đại học trong nước, với tổng vốn đầu tư 11 triệu USD đặt tại Đại học Kinh tế Quốc dân

Thứ hai, đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu khoa học quốc tế, thông qua các dự án chung, đồng công bố quốc tế và tổ chức hội thảo khoa học. Đây là kênh quan trọng để nâng cao uy tín học thuật và vị thế của NEU.

Thứ ba, tham gia các mạng lưới đại học và học thuật quốc tế, qua đó học hỏi kinh nghiệm quản trị đại học hiện đại, kiểm định chất lượng và chuyển đổi số trong giáo dục.

Thứ tư, kết nối với các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp toàn cầu, mở rộng cơ hội thực tập, nghiên cứu ứng dụng và đổi mới sáng tạo cho giảng viên và sinh viên.

Vậy chuyển đổi số được Đại học Kinh tế Quốc dân tích hợp như thế nào trong chiến lược khoa học công nghệ và hợp tác quốc tế, thưa Giáo sư?

Chuyển đổi số là nền tảng xuyên suốt trong mọi chiến lược phát triển của NEU. Trong khoa học công nghệ, chuyển đổi số giúp thay đổi phương pháp nghiên cứu, tăng cường sử dụng dữ liệu lớn, mô hình phân tích hiện đại và kết nối học thuật toàn cầu.

Trong hợp tác quốc tế, chuyển đổi số cho phép mở rộng các hình thức hợp tác linh hoạt như đồng giảng dạy trực tuyến, hội thảo quốc tế số, nghiên cứu xuyên biên giới và chia sẻ dữ liệu khoa học.

Quan trọng hơn, chuyển đổi số giúp hình thành một đại học thông minh, nơi nghiên cứu – đào tạo – quản trị được kết nối trên nền tảng số, tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo.

Nhân dịp đầu xuân Bính Ngọ, Giáo sư có thể chia sẻ thông điệp gửi tới đội ngũ giảng viên, nhà khoa học, sinh viên và các đối tác của Đại học Kinh tế Quốc dân?

Xuân mới là thời điểm của khát vọng và niềm tin. Tôi mong muốn đội ngũ giảng viên, nhà khoa học của Đại học Kinh tế Quốc dân tiếp tục nuôi dưỡng tinh thần học thuật nghiêm túc, sáng tạo và hội nhập, coi khoa học công nghệ là con đường phụng sự đất nước bằng tri thức.

Với sinh viên và học viên, hãy chủ động trang bị tư duy số, năng lực đổi mới sáng tạo và khát vọng vươn ra thế giới, để trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao cho nền kinh tế tri thức.

Đối với các đối tác trong và ngoài nước, Đại học Kinh tế Quốc dân cam kết sẽ đồng hành trên tinh thần tin cậy, cùng phát triển và cùng tạo ra giá trị bền vững.

Với nền tảng truyền thống, tầm nhìn chiến lược rõ ràng và quyết tâm đổi mới mạnh mẽ, Đại học Kinh tế Quốc dân tin tưởng sẽ tiếp tục khẳng định vị thế hàng đầu về khoa học công nghệ và hợp tác quốc tế trong khối ngành kinh tế, kinh doanh và sẽ đóng góp thiết thực cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên số.

Xin trân trọng cảm ơn Giáo sư!

Nguồn: Báo Dân trí