Ngày 25/11/2015, tại phòng họp đa chức năng G2N10, Khoa Kinh tế học – trường Đại học Kinh tế quốc dân đã tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Kinh tế Việt Nam trước những tháchthức mới của hội nhập quốc tế”. 46 bài viết do các tác giả gửi đến được đăng trong Kỷ yếu Hội thảo cùng nhiều tham luận, ý kiến đóng góp tích cực đã được các đại biểu trình bày trực tiếp tại Hội thảo.

Đại biểu tham dự Hội thảo

Tham dự Hội thảo, về phía đại biểu khách mời có ông Bùi Vĩnh Kiên – Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Địa chất và Khoáng sản, Bộ Tài nguyên và Môi trường; ông Phạm Mạnh Cường – Vụ trưởng Vụ tổ chức cán bộ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư; bà Bùi Lan Anh – Đại diện Ngân hàng BIDV tại Hà Nội; TS. Malgosia Guzowska và TS. Marcin Bedzieszak – trường Đại học Szczeccin, Ba Lan. Về phía trường ĐH KTQD có: GS.TS Trần Thọ Đạt – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng nhà trường; GS.TS Phan Công Nghĩa – Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo; GS.TS Nguyễn Văn Thường – nguyên Hiệu trưởng; GS.TSKH Lê Du Phong – nguyên Quyền Hiệu trưởng; đại diện lãnh đạo các phòng ban, trung tâm, tổ chức chính trị trong trường cùng toàn thể các nhà nghiên cứu, cán bộ, giảng viên và đại biểu tham dự Hội thảo.

GS.TS Trần Thọ Đạt phát biểu tại Hội thảo

Nằm trong chuỗi các hoạt động hướng tới Lễ kỉ niệm 60 năm ngày thành lập trường ĐH KTQD, Hội thảo “Kinh tế Việt Nam trước những thách thức của hội nhập quốc tế” cũng nhằm mục đích đề cập tới chủ đề kinh tế “nóng” mà Việt Nam đang quan tâm hiện nay – chủ đề đất nước hội nhập vào kinh tế quốc tế. Phát biểu tại Hội thảo, GS.TS Trần Thọ Đạt khẳng định: “Năm 2015 là năm hội nhập quốc tế của Việt Nam. Đất nước ta đang đứng trước những cơ hội cùng thách thức lớn khi hội nhập vào kinh tế quốc tế và tham gia kí kết một loạt các hiệp định thương mại quốc tế. Tiểm năng phát triển mở ra nhiều nhưng những rủi ro lớn cũng sẽ bộc lộ ngày càng rõ nét hơn”. Chính vì vậy, tổ chức một hội thảo đề cập tới những thách thức khi hội nhập quốc tế của Việt Nam là một việc làm cần thiết. Bày tỏ sự vui mừng khi Hội thảo nhận được rất nhiều bài viết với hàm lượng kiến thức và trí tuệ cao, lãnh đạo cao nhất của trường ĐH KTQD cũng thay mặt cho Ban tổ chức Hội thảo gửi lời cảm ơn trân trọng tới các trường đại học, các viện nghiên cứu đã hợp tác tích cực, hiệu quả; các chuyên gia, các nhà khoa học đã nỗ lực, tâm huyết khi gửi bài viết và tham dự Hội thảo. GS.TS Trần Thọ Đạt tin rằng, ý kiến của các chuyên gia, các nhà khoa học trong Hội thảo sẽ đóng góp tích cực cho sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam khi đứng trước ngưỡng cửa mới.

PGS.TS Vũ Kim Dũng phát biểu tại Hội thảo

Trước tình hình thực tế Việt Nam đã kết thúc cơ bản đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do giữa Việt Nam và EU năm 2015; đã ký Hiệp định Thương mại Tự do với Hàn Quốc; đã kết thúc đàm phán TPP đầu tháng 10 vừa qua; cuối năm 2015 cũng sẽ chính thức gia nhập AEC (Cộng đồng kinh tế ASEAN); đồng thời mở cửa thị trường tài chính, tiếp tục thực hiện lộ trình tự do hóa tài khoản vốn theo cam kết WTO bên cạnh những Hiệp định thương mại…, PGS.TS Vũ Kim Dũng – Trưởng khoa Kinh tế học, ĐH KTQD cũng cho rằng những biến động kinh tế đã và đang có ảnh hưởng không nhỏ đến nền kinh tế Việt Nam cùng với quá trình hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu. Trưởng khoa Kinh tế học đánh giá: “Hội thảo Kinh tế Việt Nam trước những thách thức mới của hội nhập quốc tế” sẽ góp phần làm rõ những thách thức mới của hội nhập quốc tế đến kinh tế Việt Nam. Từ đó, Hội thảo sẽ đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô và tăng cường khả năng chống đỡ các cú sốc từ bên ngoài trong bối cảnh toàn cầu hóa”

Đoàn chủ tịch điều hành Hội thảo

Hội thảo đã nhận được 46 bài viết đăng trong kỉ yếu chia thành ba phần chính: Những vấn đề chung của nền kinh tế trong quá trình hội nhập; Chính sách trong quá trình hội nhập; và các bài viết có nội dung liên quan đến Hội thảo.
Ngoài các bài viết này, tại Hội thảo, các đại biểu cũng đã tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào nhiều vấn đề khác nhau khi kinh tế Việt Nam bước vào hội nhập quốc tế.
Bàn về vấn đề “Kinh tế Việt Nam trong hội nhập toàn cầu”, chuyên gia Nguyễn Anh Dương – Phó ban Kinh tế vĩ mô, Viện nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương khẳng định: Việt Nam đã đạt được các thành tựu không nhỏ về tăng trưởng kinh tế, thương mại, thu hút đầu tư, cải thiện mức sống dân cư và xóa đói giảm nghèo. Đó là cơ sở để chúng ta có thể thêm vững tin tham gia hội nhập kinh tế khu vực. Theo chuyên gia tới từ Viện nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, những giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng cũng là giai đoạn có nhiều cải cách và thành tựu kinh tế xã hội nhất. Tuy nhiên, hội nhập kinh tế quốc tế luôn đi kèm với cả cơ hội và thách thức, đó chỉ là một điều kiện cần nhưng chưa đủ cho phát triển kinh tế quốc gia. Theo chuyên gia Nguyễn Anh Dương, Hội nhập kinh tế quốc tế không phải là việc riêng của cơ quan, Chính phủ mà phải truyền tải đến doanh nghiệp, phải đối thoại, phải cùng chia sẻ thông tin và cùng đánh giá tình hình thực hiện, cơ hội, thách thức và biện pháp tháo gỡ.
Một trong những vấn đề quan trọng khi hội nhập kinh tế quốc tế là hiệu ứng chuyển và chính sách tỷ giá hối đoái. Trao đổi về vấn đề này, PGS.TS Phạm Thế Anh – ĐH KTQD cho rằng: “Cú sốc tỷ giá hối đoái hữu hiệu ảnh hưởng mạnh tới quy mô cũng như biến động của lạm phát và tăng trưởng. Do vậy, một chính sách tỷ giá tốt sẽ góp phần tạo ra môi trường kinh tế vĩ mô ổn định và thúc đẩy tăng trưởng trong dài hạn”. Theo đó, những ngành nghề có lạm phát trung bình cao và hay biến động thì hiệu ứng chuyển của tỷ giá hối đoái (ERPT) sẽ càng lớn. Do vậy, việc thực thi chính sách tiền tệ tin cậy và nhất quán theo đuổi mục tiêu lạm phát sẽ làm giảm độ lớn và tính bất định của lạm phát, qua đó làm giảm ERPT. PGS.TS Phạm Thế Anh nhấn mạnh: “Cú sốc tỷ giá vừa làm tăng giá cả trong nước vừa làm giảm tăng trưởng. Phá giá tiền tệ chưa hẳn đã mang lại hiệu ứng tích cực cho sản lượng trong nước khi nền sản xuất có sự phụ thuộc cao vào các nguyên vật liệu đầu vào nhập khẩu”. Cải cách chế độ quản lý tỷ giá hối đoái cần phải đi kèm với quá trình phát triển các ngành sản xuất phụ trợ thay thế nguyên vật liệu nhập khẩu.
Tham luận tại Hội thảo, TS. Hồ Đình Bảo – ĐH KTQD đã bàn về vấn đề “Đo lường hiệu quả hoạt động kinh tế vĩ mô – Nguy cơ tụt hậu của Việt Nam”.  “Hoạt động kinh tế vĩ mô của Việt nam trong giai đoạn 1996-2012 ở dưới mức tiềm năng. Hiệu quả này có xu hướng giảm dần và cho thấy nguy cơ tụt hậu kinh tế rất rõ ràng so với các quốc gia trong cùng khu vực”, TS. Hồ Đình Bảo nhấn mạnh. Theo Tiến sĩ Bảo, để cải thiện hiệu quả, thoát khỏi nguy cơ tụt hậu kinh tế thì các chính sách vĩ mô trong thời gian tới cần tập trung vào các vấn đề như: thúc đẩy quá trình hội nhập sâu, rộng hơn vào nền kinh tế thế giới; kiềm chế tốt hơn tốc độ lạm phát; thực hiện chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng đảm bảo tính bền vững, nâng cao mức đóng góp của năng suất vào tăng trưởng; và thúc đẩy các giải pháp tạo ra công ăn, việc làm cho người lao động.
Nhìn chung, các ý kiến, tham luận của các chuyên gia, các nhà khoa học tại Hội thảo tập chung vào 4 nội dung chính: Đánh giá thực trạng về thể chế, nền tảng tăng trưởng và các chính sách của Việt Nam trong giai đoạn từ 2007 đến nay; Làm rõ những vấn đề mới trong quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay và nghiên cứu kinh nghiệm của các nước trong khu vực trước những thách thức của hội nhập; Nhận diện những thách thức, rủi ro từ hội nhập đến Việt Nam và phân tích tác động của hội nhập đến nền kinh tế; Khuyến nghị chính sách nhằm tăng cường ổn định vĩ mô, tăng trưởng bền vững và có khả năng chống đỡ trước những cú sốc từ quá trình hội nhập mới.

Đại biểu tham luận tại hội thảo

Với mối quan hệ hợp tác giữa ĐH KTQD và Ủy ban Kinh tế Trung ương, những ý kiến, tham luận của các chuyên gia, các nhà khoa học trong Hội thảo được kỳ vọng sẽ đóng góp tích cực cho nền kinh tế nước nhà, mở rộng thêm những tiềm năng phát triển và hạn chế những rủi ro khi Việt Nam bước vào hội nhập kinh tế quốc tế sâu, rộng.

Bài và ảnh: P.CTCT&QLSV